İpek Böceği Yetiştiriciliği ile para kazanma

0
224

Uzun zamandır makale girmediğimi fark ettim ve paraya ihtiyacı olan kişiler için oluşturmak istediğim bu makale ile evinizde ipek böceği yetiştirerek para kazanma imkanınız bulunmaktadır. Üstelik hiçbir para ödemeden bu işlemi yapabilirsiniz.

İpek 4000 yıl önce Çinliler tarafından bulunmuş olup, üretimi yıllarca gizli tutulmuştur. Çinden sonra Anadolu’da yetiştirilmeye başlanan ipek böceği yetiştiriciliği daha sonra Avrupa’da yaygınlaşmıştır. İpek, ipekböceği larvalarının kelebek olma evresinde salgıladığı parlak ve çok ince bir teldir. Bu ipler bir araya getirilerek iplikler oluşturulur. İpek tarih boyunca çok önemli ve kıymetli bir ham madde olmuştur.

İpek Böceği Üretimle ilgili aşamalar;

  1. Dut ağacının yetiştirilmesi,
  2. İpekböceği tohumu ve yaş koza üretimi,
  3. Kozadan iplik çekilmesidir.

Ülkemizde tarımın el verişli olmadığı yerlerde gelir kaynağı kısıtlı ailelerin küçük yatırımlarla para kazanabileceği bir sistemdir. İpek böceği yetiştiriciliği gizli işsizliğin önlenmesinde büyük katkı sağlamakla beraber tarım gelirinin de eşit dağılmasına etkendir.

İpek böceğinin en büyük ve tek kaynağı dut yaprağıdır.  İpekböceğinin tek besin kaynağı olan dut ağacı kozadan iplik oluşuna kadar tarımsal faaliyet sürdürmekte kullanılır. Yaşlı koca üretiminin genellikle kadınlar tarafından sağlandığı ülkemizde tüm aile fertlerinin emeklerinin değerlendirilerek tarımsal gelir elde etmesi hedef alınmaktadır.

Türkiye’de ham ipeğin bir çok kullanım alanı bulunmaktadır. Bunlar ipek halı dokumacılığından, giyim-kuşam, ev eşyaları, nakış-dikiş ve ameliyat ipliğine kadar bir çok alande değerlendirilmektedir. Bu alanda ülkemizde yaklaşık 500bin kişiye iş imkanı sağlamakla beraber yaş kozanın ipek halıya dönüştürülmesi ile yaklaşık 14 katı katma değer ortaya çıkarmaktadır. İpek böceği 35-45 gün arasında yetiştirilmekte olup kutu başına 25-30 kg yaş koza elde edilmektedir. Ülkemizde bir çok aile 4-5 kutu ipek böceği yetiştiriciliği yaparak geçimini sağlamaktadır.

Türkiye’de ipekböceği yetiştiriciliği 35 ilde yapılmasına karşın toplam yaş koza üretiminin %80’i Antalya, Ankara, Bursa, Bilecik, Diyarbakır, Eskişehir, Hatay, İzmir, Muğla ve Sakarya illerinde gerçekleştirilmektedir.

Üreticiler 2002-2005 yılları arasında Sanayi ve Ticaret Bakanlığınca DFİF’ten, 2006 yılından İtibaren ise “Hayvancılığın Desteklenmesi Hakkındaki Kanun Hükmünde Kararname” kapsamında Bakanlığımızca ürün bazında desteklenmekte olup, 2015 yılı dahil Bakanlığımızca sektöre 23 Milyon TL destekleme ödemesi yapılmıştır.

2015 Yılında; ücretsiz dağıtılan 4.674 kutu tohum için tohum üreticisi kuruluş olan Kozabirliğe 40TL/kutu, üreticiye ise ürettiği yaş koza için 30 TL/Kg olmak üzere toplam 3.630.495 TL destekleme ödemesi yapılmıştır.

İpekböceği desteklemesinde amaç yaş koza üretiminin artırılması olarak görülse de, asıl hedef sürdürülebilirliğin sağlanmasıdır.

2002 – 2015 yılları arasında koza üretimi ve yapılan destekleme ödemeleri

İpek Böceği Yetiştiriciliği ile para kazanma

YouTube da “İpek böcekçiliği yetiştiriciliği” yazarsanız karşınıza videolar çıkar. En aşağıda bu konu ile ilgili video paylaşılmıştır.

  • Bu iş sadece Mayıs ayında başlayıp 40 gün sürüyor.
  • İlk başta bu yıl acemiliğinizi atmanız için 1-4 arası kutu istemenizi tavsiye ederim.
  • sadece dut yaprağı ile besleniyorlar. (Başka bi şey yemezler) ilk 10 gün yaprakları küçük taneler halinde verin daha son 20-25 gün bir ağaçtaki tüm dalları yiyebilecek duruma geliyorlar.
  • Bulunduğu ortam sıcaklığı 15-40 derece arasında olmalı. Bulunduğu ortamda yere serilecekse özellikle karıncalardan uzak tutmak için çevresine kireç dökebilirsiniz. O ortamda sigara, nargile vs. İçilmemesi gerekiyor. Yaprak vereceğiniz zaman üstünüze parfüm sıkmamış olmanız gerekiyor.
  • Geçen sene kutudan %100 verim alınca 40 kilo Koza elde ediliyordu. Bu birlik Koza da kilosunu 60 TL ye alıyordu. Bu sene fiyatlar nasıl olur bilmiyorum.
  • Geçen sene biz göndereceğimiz zamanda iletişime geçtik herhangi bir ücret vermemiştik dizin cebinizden gidecek tek şey eğer beslediğiniz yer ile ağaçların olduğu bölge uzaksa yakıta masraf yaparsınız.

İpek Böceği Tohumu Temini Nasıl Yapılır ?

İpekböceği tohumu temini ülkemizde KOZABİRLİK tarafından yapılmaktadır. İpekböceği beslemesi yapmak isteyen bütün üreticilere ipekböceği tohumlarını hayvancılık desteklemesi kapsamında ücretsiz olarak vermektedir.

İpekböceği beslemek isteyen; Ege ve Akdeniz bölgesindeki (İzmir, Muğla, Antalya, Hatay….Vb.) üreticilerin en geç Mart ayı sonuna kadar, diğer bölgelerdeki üreticilerin ise Nisan ayı sonuna kadar tohum talebinde bulunmaları gerekmektedir.

İpekböceği tohum talepleri, Kozabirlik’e veya Kozabirliğe bağlı Kooperatiflere, Tarım İlçe Müdürlüklerine yapılabilir.

Üretimin yoğun olduğu bölgelerde ipekböceği tohumları inficar etmiş (böcek) olarak üreticilere teslim edilmekte olup, üretimin çok az olduğu yani birkaç üreticinin bulunduğu bölgelerde ipekböceği tohumları, kutu içinde tohum olarak üreticilere teslim edilmektedir.

İpek Böceği ne zaman beslenir ?

İpek böceği Ege ve Akdeniz bölgesinde Nisan ayında, diğer bölgelerde Mayıs ayında besleme işlemi yapılır. İpek böceklerinin 4 değişik dönemi bulunmaktadır.  Bunlar sırası ile;

  1. Yumurta
  2. Larva (tırtıl)
  3. Krizalit
  4. Kelebek dönemidir.

Beslenmesi için en önemli dönem tırtıl dönemidir. Bu devre 26-27 gün sürmektedir. İpek böceği bu dönemde dört kez deri değiştirerek büyür. Deri değiştirme safhası (uyku dönemi) yaşa göre 48 saate kadar sürebilmektedir. Bu dönemde ipek böcekleri yemek yemeyi keserler ve hareketsiz şekilde kalırlar. İpek böceğinin uyku safhaları arasında kalan sürede yaş denir.

Kuluçkada 1. uykuya dalışı 1. yaşı olarak değerlendirir. 1. ve 2. uyku dönemi 2. yaş, 2. ve 3. uyku dönemi 3. yaş ve son dönem olan 3. ve 4. uyku dönemine 4. yaş denir. 4. uyku dönemini de doldurduktan sonra koza örmeye başlar ve 5. yaş olarak söylenir. İpek böceklerini bu dönemde aynı zamanda beslemek önemlidir. Yoksa hasat alma süreci uzar ve yaş alma süreleri değişir.

 

 

 

 

Yaşa göre ipek böceği evreleri

Dut ağacı yetiştiriciliği

İpek böceği yetiştiriciliğinin tek besin kaynağı dut yapraklarıdır. 1 kutu ipek böceği 500kg kadar dut yaprağı yer. Dut agaçlarının ipek böceğine yakın olması oldukça önemlidir.

Dut ağacının yetiştirilmemesi gereken yerler

  • İlaçlı tarım yapılan bölgeler
  • Tozlu yol kenarları
  • Zehirli gaz saçan fabrika yakınları
  • Sulama imkanı olmayan zayıf toprakların olduğu bölgelerdir.

Dut bahçeleri

Dut bahçeleri 2 şekilde tahsis edilir. Kapama dut bahçesi, tarla kenarı sınır ağacı şekilde sınıflandırabiliriz. İpek böceği yetiştiriciliği için kapama dut bahçeleri daha fazla verim almanızı sağlar. Bu şekilde yaprak hasatı daha kolay şekilde yapılabilir. Dut agaçlarının arası belli bir mesafede bırakılarak yaprak hasadı ve bakımı daha kolay şekilde yapılabilir. Dut ağacı için kapama bahçelerde 2.5 – 3 metre arasında, yan yana 1.5 metre olması yeterlidir. Hasat traktör ile yapılacaksa 3.5-4 metre arasında dut ağaçlarının dikilmesi sağlıklı olacaktır.

Dut ağacı fidan miktarı hesabı

 

 

 

Örnek vermek gerekirse sıralar arası 2.5 metre, sıralar üzeri 1 metre alırsak 1 dekar alan için (1000 m2) dut tesisi elde edeceğiz.

 

 

Dut ağacı fidan dikimi nasıl yapılır ?

Dut ağacı fidan dikimi için yerler belirlenir 40-50 cm genişliğinde ve derinliğinde fidan dikimi yapılır. Dikilecek fidanların kökleri üzerinden bulunan yaralar varsa kesilerek kök temizliği sağlanır ve çukura yerleştirilerek dikilir. Çanak yapılacak şekilde toprak koyularak can suyu verilir. Fidanlar dut ağacının istenen yüksekliğine ulaşınca fidan gövdesinin kesilmesi gerekmektedir. Fidan üstünde iyi gelişme gösteren 3 adet filiz bırakılarak diğer alt kısımlar kesilir. Yaprak dökümü gerçekleştikten sonra 3 adet bırakılan filiz dalı gövde uzunluğunun yarısından kesilir. Böylelikle 3 adet kol gövde elde edilmiş olur. Bu süre boyunca kollarda çıkan sürgünler yaz boyunca gelişme gösterir. Dut ağacının gelişimi ortalama 2-3 yılda tamamlanmaktadır. 3. yıldan sonra dut ağaçları ipek böceği kozası yetiştiriciliği için hasat yapma kıvamına gelir.

Dut ağacı budama işlemi nasıl yapılır ?

Dut ağaçlarında, şekillendirme yapılıp, kollarda dallar oluştuktan sonra, bunlardan alınacak yapraklar, ipekböceği beslemesinde kullanılmaya hazır demektir.Kollarda senelik dalların oluştuğu kısma “kafa” diyoruz. Böceklere verilen yapraklar, bu kafa üzerinde oluşan senelik dallar üzerinde bulunur. Yapraklı durumdaki bu dallara “şimal” denir. Yurdumuzda genellikle “ilkbahar beslemesi” yapılıyor.

İpekböceklerinin 1. ve 2. yaşlarında, yaprak tüketimleri azdır. Bu yaşlarda besleme için olgun yapraklar, tek tek toplanır. Böceklerin 3. yaşında ise şimaller üzerinde bulunan filizler kırılır. İpekböceklerinin ilk üç yaşına “genç ipekböcekleri” diyoruz. Yetişkin ipekböceği devresi olan 4. ve 5. yaşlarda, böceklerin yaprak tüketimi artar.

Bu dönemde “filiz kırma” veya “şimal kesme” uygulanır. Bu yolla, ağaçlarda, budama da yapılmış olur. Budama, yaprak hasadı sırasında, yada hasat sonrası yapılır. Kafalama şeklinde yapılan budamada, dallar, ağaçla birleştiği yerden, yani “kafa” üzerinden kesilir. Yaprak hasadını günün serin saatlerinde yapmak gerekir. Sıcak günlerde, sabahları çiğ kalktıktan sonra veya akşam serinliğinde yapmak uygun olur.

İpek Böceği Kuluçkası ( İnficar )

Kuluçka, ipekböceği yetiştiriciliğinin ilk ve en önemli olan safhasıdır. Toplu iğne başı büyüklüğündeki ipekböceği yumurtalarının 20.000 tanesi yaklaşık 12-13 gram ağırlığındadır. (İpekböcekçiliğinde yaygın olarak kullanıldığından, biz de burada yumurta yerine tohum, kuluçka yerine de inficar veya fışkırma sözcüklerini kullanacağız.)

İpekböceği tohumlarının inficarında amaç tohumlardan aynı zamanda sağlıklı ipekböceklerinin elde edilmesidir. Bu dönemde hata yapılırsa çıkan ipekböcekleri zayıf, hastalıklara dayanıksız ve miktarı az olur. Sonuç olarak verim de düşük olur. Uygun yapılan bir inficarda istenilen günde, kısa sürede çıkışını tamamlamış, çok sayıda, sağlıklı ve yeknesak ipekböcekleri elde edilir. Bu nedenle, İnficardan kaynaklanabilecek kayıpları en aza indirebilmek amacıyla üretimin yoğun olarak yapıldığı bölgelerde ipekböceği tohumları inficar ettirilmiş olarak üreticilere verilmektedir.

İnficara başlamadan bir hafta önce inficar odasının temizliği ve dezenfeksiyonu tamamlanmalıdır. İnficar odasının temizlik ve dezenfeksiyonunda da besleme odası için yapılanlar aynen yapılır.

İnficar odasının sıcaklık ve nemini kontrol edebilmek için termometre ve nemölçer bulundurulmalıdır. Ayrıca ısıtma gerektiğinden odada uygun bir yerde ısıtıcı olmalıdır. Burada dikkat edilmesi gereken en önemli nokta mangal, borusuz soba gibi ortama zehirli gaz verebilecek ısıtıcılar kullanılmamalıdır. İnficar odalarında yeni boyanmış eşya, boya, ilaç kutuları gibi koku veren şeyler olmamalıdır.

İpekböceği tohumları zehirli gazlara karşı çok hassastır. Tohumların bulunduğu yerlerde sigara içilmemelidir. Ülkemizde üretilen tohumlar üretimlerinin her kademesinde kontrolden geçmektedir. Tohum kutuları arasında miktar ve kalite yönünden herhangi bir fark yoktur.

İnficarda istenen çevre şartları:

Sıcaklık: İnficarda en önemli unsur sıcaklıktır. İnficar boyunca sıcaklık devamlı 25-26 derece civarında olmalı ve sıcaklıkta ani değişmeler olmamalıdır.

Nem: Çıkış ve çıkan ipekböceklerinin sağlığı açısından çok önemlidir. İnficar boyunca nem’in
%75-85 civarında olması istenir. Bu nemi sağlamak için inficar odasında yerler ıslatılabilir, tohum kutuları yakınına ıslak çarşaf vs. asılabilinir, soba üzerinde açık bir kap içinde su bulundurulabilinir.

Işık: İnficarda normal gün ışığı yeterlidir ancak güneş ışığı doğrudan tohumların üzerine gelmemelidir. Tohumların renklerinin ağarmaya başladığı devreden itibaren 18 saat aydınlıkta kalması yeknesak bir çıkış için faydalı olur.

İnficar başlangıcında tohumlar varsa inficar çerçevelerine, yoksa tohum kutusunun üst bezi yırtılarak kendi kutuları içine muntazam olarak yayılır. İnficar çerçevesi kullanılırsa tohumların üzerine kanaviçe ve ince bir kağıt konarak hem çıkan larvaların dağılmaması hem de ipekböcekleri ile tohum kabuklarının karışmaması sağlanır. Bu şekilde inficara konan tohumlardan 9-10 gün içinde ipekböcekleri çıkmaya başlar. (Kışlak çıkış tarihi ile inficara konuş tarihi arasındaki farka göre bu süre daha kısa olabilir.)

Kaynakça :

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here